Người thật thà và những lần bị cướp công
Thạch Sanh là chàng trai nghèo sống bằng nghề kiếm củi. Kết nghĩa với Lý Thông, chàng bị lợi dụng đi thế mạng, rồi bị cướp công sau khi diệt chằn tinh. Chàng còn cứu công chúa khỏi đại bàng nhưng tiếp tục bị hãm hại. Nhờ tiếng đàn thần, sự thật được bày tỏ, nỗi oan được giải và kẻ gian bị vạch mặt.
Sức mạnh của tiếng đàn và niêu cơm
Khi quân các nước kéo đến, tiếng đàn khiến họ buông ý định giao tranh. Niêu cơm thần đãi quân sĩ ăn mãi không hết. Hai hình ảnh ấy làm cho chiến thắng của Thạch Sanh không chỉ dựa vào sức đánh: âm nhạc và sự rộng lòng cũng có thể kết thúc xung đột.
Công bằng không có nghĩa là trả thù
Truyện gợi khát vọng người ngay được nhận đúng công lao. Khi đọc, có thể cùng trẻ nhận ra các hành vi lừa dối, học cách tìm người giúp đỡ khi bị oan và phân biệt lòng tốt với việc chấp nhận mọi sự lợi dụng.