Cuộc nổi dậy năm 40
Năm 40, Trưng Trắc và Trưng Nhị lãnh đạo cuộc khởi nghĩa chống chính quyền đô hộ Đông Hán. Phong trào được nhiều lực lượng địa phương hưởng ứng. Sau thắng lợi, Trưng Trắc xưng vương, đặt trung tâm ở Mê Linh. Đến năm 43, cuộc kháng chiến chống quân Hán do Mã Viện chỉ huy thất bại.
Một dấu mốc không chỉ đo bằng thời gian
Dù nền tự chủ ngắn ngủi, cuộc khởi nghĩa trở thành dấu mốc quan trọng trong lịch sử đấu tranh chống đô hộ. Hình tượng Hai Bà cũng cho thấy vai trò nổi bật của phụ nữ trong ký ức về lãnh đạo và bảo vệ cộng đồng.
Khi tìm hiểu sâu hơn
Những đền thờ và chuyện kể về nữ tướng mở ra nhiều đường tìm hiểu. Tuy nhiên, cần phân biệt thông tin được sử liệu ghi nhận với thần tích và truyền thuyết địa phương. Không nên dùng lời thề trong tác phẩm văn học viết về sau như lời nói được ghi âm chính xác của nhân vật lịch sử.